Czy Maroko to kraj, w którym wystarczy „zaliczyć” Marrakesz i pustynię? Nie. Maroko to jedno z tych miejsc, gdzie kilka dni w jednym mieście to zdecydowanie za mało. Warto podejść do wyjazdu jak do układania mozaiki: każdy region pokazuje inne oblicze kraju – od średniowiecznych medyn po surowe góry Atlasu i oceaniczne wybrzeże. Poniżej zestaw miejsc, które naprawdę robią różnicę i pozwalają wrócić z czymś więcej niż tylko zdjęciem z wielbłądem o zachodzie słońca.
Marrakesz – miasto, które się kocha albo nienawidzi
Marrakesz jest głośny, intensywny i męczący, ale właśnie dlatego tak mocno zapada w pamięć. Historyczna medyna to labirynt uliczek, gdzie przyprawy, skóry, lampy, tkaniny i dźwięki modlitwy zlewają się w jeden organizowany chaos. Dla wielu turystów to pierwszy kontakt z Marokiem i często najmocniejsze wspomnienie z całej podróży.
Absolutnym „must” jest plac Jemaa el-Fna – najlepiej odwiedzić go o zachodzie słońca i po zmroku. W ciągu dnia plac jest chaotyczny, ale wieczorem zamienia się w gigantyczny targ jedzenia z ulicznymi kuchniami, muzykami i opowiadaczami historii. Warto przygotować się na zaczepki sprzedawców i negocjacje – to część lokalnej gry.
Fez – żywe średniowiecze
Jeśli Marrakesz to energia i show, Fez bardziej przypomina podróż w czasie. Medyna Fès el-Bali jest uznawana za jedną z największych starych dzielnic miejskich bez ruchu samochodowego na świecie. Wąskie uliczki, niskie drzwi, warsztaty rzemieślnicze – wszystko to wygląda tak, jakby zatrzymało się kilka wieków temu.
Ikoną miasta są farbiarnie skór, szczególnie Chouara. Widok kolorowych kadzi z góry robi ogromne wrażenie, choć zapach bywa trudny do zniesienia – przy wejściu często proponuje się gałązkę mięty do wąchania. Fez mocniej niż Marrakesz pokazuje rzemieślnicze oblicze Maroka: ceramika, metaloplastyka, wyroby skórzane – tu naprawdę widać, jak powstają.
Medyna Fezu i Marrakeszu jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO – to jedne z najcenniejszych historycznie miast w całym świecie arabskim.
Chefchaouen – niebieskie miasto w górach Rif
Chefchaouen to zupełnie inne Maroko niż to znane z pocztówek z pustynią. Położone w górach Rif miasteczko słynie z niebieskich ścian, schodów i drzwi. Niebieski kolor jest tu dosłownie wszędzie – efekt na żywo robi większe wrażenie niż na zdjęciach, bo dochodzi do tego spokojna atmosfera i górskie widoki.
To dobre miejsce na złapanie oddechu po intensywnych miastach. Medyna jest mała, łatwa do ogarnięcia pieszo, a życie toczy się wolniej. Warto zaplanować nocleg, a nie tylko szybki wypad „na zdjęcie”, bo najprzyjemniej spaceruje się wcześnie rano i wieczorem, kiedy jednodniowi turyści już odjechali.
Sahara – Merzouga i noc na pustyni
Dla wielu osób największym marzeniem związanym z Marokiem jest noc na Saharze. Najbardziej popularnym punktem wypadowym jest okolica Merzougi, z widokiem na wydmy Erg Chebbi. Z Marrakeszu to długa trasa, zwykle rozkładana na 2–3 dni z przystankami po drodze, ale widok gigantycznych wydm o zachodzie słońca rekompensuje kilometry.
W ofercie są zwykle dwa typy noclegów: bardziej turystyczne obozy z „glampingiem” (łóżka, łazienka, często prąd) oraz prostsze namioty w bardziej surowej wersji. Przejazd na wielbłądach to typowa atrakcja, ale da się też dojechać autem 4×4. Warto świadomie wybierać operatora – różnice w jakości i podejściu do turystów są spore.
Góry Atlas – inny wymiar Maroka
Maroko to nie tylko pustynia i medyny. Góry Atlas potrafią kompletnie zmienić odbiór kraju. Na stosunkowo krótkim odcinku krajobraz przechodzi od czerwonej, skalistej ziemi do zielonych dolin z wioskami Berberów. Dla osób lubiących aktywność to jeden z ciekawszych regionów w całej Afryce Północnej.
Dolina Ouriki, Toubkal i berberyjskie wioski
Najbliżej Marrakeszu znajdują się okolice dolin Ouriki i Imlil. To popularne jednodniowe wycieczki, ale sensownie jest rozważyć nocleg w górach, szczególnie poza sezonem. Widok na ośnieżone szczyty Atlasu Wysokiego robi ogromne wrażenie, zwłaszcza jeśli w pamięci ma się wcześniej mury medyny i gwar souku.
Dla bardziej zaawansowanych ciekawą opcją jest wejście na Jebel Toubkal (4167 m n.p.m.), najwyższy szczyt Afryki Północnej. Nie wymaga specjalistycznych umiejętności wspinaczkowych, ale trzeba liczyć się ze zmienną pogodą i wysokością. Sezonowo na miejscu działają lokalni przewodnicy i schroniska.
Spacerując po górach, można zobaczyć codzienne życie Berberów – tradycyjne domy, tarasowe uprawy, transport na mułach. To kompletnie inny świat niż turystyczne centra nad oceanem. Warto mieć świadomość, że warunki życia w tych wioskach są skromne, co pomaga inaczej spojrzeć na „egzotykę” z kolorowych folderów.
Atlas jest dobrym kierunkiem, jeśli celem jest połączenie zwiedzania z aktywnym wypoczynkiem. Kilka dni trekkingu potrafi zrównoważyć intensywność reszty wyjazdu.
Aït Benhaddou i południe – Maroko z filmów
Jeśli podczas oglądania „Gry o tron” lub „Gladiatora” pojawiało się wrażenie, że niektóre sceny wyglądają „jak z Maroka”, to jest duża szansa, że kręcono je właśnie tutaj. Aït Benhaddou to kasba (warowna osada) z glinianych domów, malowniczo położona na wzgórzu nad rzeką. Z daleka wygląda jak scenografia filmowa – i częściowo nią była.
- Zwiedzanie kasby najlepiej zaplanować rano lub późnym popołudniem – w południe bywa tu bardzo gorąco.
- Wspinaczka na samą górę nagradza widokiem na całą okolicę i góry w tle.
- Warto nocować w pobliskim Ouarzazate lub w mniejszych wioskach po drodze.
Cały region drogi z Marrakeszu w stronę Sahary (przez przełęcz Tizi n’Tichka) to przedsmak południowego Maroka: gliniane wioski, palmiarnie, wąwozy. Dla osób, które nie dotrą aż do Merzougi, już sama ta trasa daje łyk „pustynnych” klimatów.
Wybrzeże Atlantyku – Essaouira i Agadir
Dla tych, którzy chcą połączyć zwiedzanie z odpoczynkiem, wybrzeże Atlantyku jest idealnym dopełnieniem podróży. Essaouira to niewielkie nadmorskie miasto z białą zabudową i niebieskimi detalami. Wiatr wieje tam prawie cały rok, więc zamiast klasycznego plażowania lepiej myśleć o spacerach, świeżych rybach i klimatycznej medynie.
- Port rybacki – dobre miejsce na świeże owoce morza „prosto z łódki”.
- Mur obronny i bastiony – widok na ocean i stare miasto.
- Medyna – mniejsza i spokojniejsza niż w Marrakeszu, łatwa do ogarnięcia.
Agadir ma zupełnie inny charakter – to nowoczesny kurort z długą plażą, hotelami i promenadą. Nie ma tu klimatu starego miasta (zostało zniszczone w trzęsieniu ziemi), ale jeśli celem jest typowy wypoczynek nad morzem z wycieczkami w okolicę, Agadir dobrze spełnia tę funkcję. W zasięgu jednodniowych wypadów jest m.in. Paradise Valley czy mniejsze nadmorskie miasteczka.
Casablanca i Rabat – współczesne oblicze kraju
Casablanca nie jest typowo „pocztówkowym” miastem, ale ma coś, czego trudno szukać gdzie indziej: meczet Hasana II. To jeden z największych meczetów na świecie, częściowo zbudowany na platformie wysuniętej nad ocean. W przeciwieństwie do wielu innych meczetów w krajach muzułmańskich, jest częściowo otwarty dla niemuzułmanów w ramach zorganizowanych wizyt – warto to wykorzystać.
Rabat, stolica Maroka, bywa pomijany, a niesłusznie. Jest spokojniejszy niż Marrakesz, bardziej uporządkowany, z ciekawą kombinacją nowoczesnych dzielnic i starego miasta. Wieża Hassana, mauzoleum Muhammada V czy urokliwa dzielnica Oudaya Kasbah nad oceanem pokazują bardziej „codzienne”, nie tylko turystyczne oblicze kraju.
Meczet Hasana II w Casablance może pomieścić nawet ok. 25 000 wiernych w środku i kolejne dziesiątki tysięcy na dziedzińcu – to jeden z najbardziej imponujących budynków sakralnych w Afryce.
Jak ułożyć z tego sensowną trasę?
Przy ograniczonym czasie lepiej zobaczyć mniej, ale porządnie. Dla pierwszego wyjazdu dobrym kompromisem jest połączenie: Marrakesz + Atlas + Sahara lub Marrakesz + Essaouira + ewentualnie Agadir. Osobna podróż może być poświęcona północy: Fez, Chefchaouen, Rabat, ewentualnie Casablanca.
- Na 7–8 dni: Marrakesz + góry Atlasu + Aït Benhaddou lub Essaouira.
- Na 10–12 dni: Marrakesz + Sahara (Merzouga) + Aït Benhaddou + Atlas.
- Na 2 tygodnie+: dodanie Fezu i północy (Chefchaouen, Rabat).
Maroko najlepiej smakuje w kawałkach. Zamiast próbować „odhaczyć” wszystko za jednym razem, lepiej potraktować ten kraj jak miejsce, do którego warto wrócić – za każdym razem odkrywając inny jego fragment.